هوشنگ جاوید: امروز روی ملودی ترانه، نوحه می‌خوانند

هوشنگ جاوید: امروز روی ملودی ترانه، نوحه می‌خوانند

به منظور تحلیل جایگاه موسیقی آیینی در ایران از گذشته تا به امروز با هوشنگ جاوید پژوهشگر با سابقه موسیقی آیینی و نواحی که از وضعیت پیش آمده و نشنیده گرفتن تذکرات گلایه‌مند بود به گفت وگو نشستیم.

هوشنگ جاوید در ابتدا با اشاره به خاستگاه موسیقی آیینی درباره جایگاه نخست این موسیقی اینطور توضیح داد:

نمی‌توانیم بگوییم خاستگاه موسیقی آیینی کجاست، می‌توان گفت از زمانیکه انسان نیاز به توسل و تقرب با جهانی که برایش ناشناخته بوده داشته تا از آن یاری بگیرد، حتی در دوره‌ای که هنوز تفکر خدااندیشی نداشته به دنبال مسایل ارتباطی بوده است. در همان زمان سلسله مناسکی را به وجود آورده که به آیین تبدیل شدند. با پیشرفت اندیشه بشر به لحاض علم و دانش و تمام اتفاقات نوینی که به صورت سیستماتیک اتفاق می‌افتاده باعث تغییر آیین‌ها در دوره‌های مختلف شده و شکل‌های زیباتر و دارای مفهوم‌تری به خود گرفتند.

او ادامه داد:

به همین سبب موسیقی آیینی، موسیقی است که از تولد تا مرگ انسان‌ها را در برمی گیرد و در تمام لحظات زندگی انسان چه ایرانی چه غیرایرانی جاری بوده است و به دلیل دسته بندی آن ما هم باید ناگزیر موسیقی خود را در این تعریف قرار دهیم که متاسفانه در این حوزه کمتر مسئولان فرهنگی فعالیت کردند.

امروز نوحه ها زبان فاخر ندارند

او درباره وضعیت امروز نوحه‌ها در موسیقی آیینی توضیح داد:

در حال حاضر زبان نوحه‌ها فاخر نیست و محتوایات هم به اصل جریان نپرداخته است، در مراثی سیره اسوه‌های عاشورایی است که اهمیت دارد و شخصیت را به درستی معرفی می‌کردند و به شکل الان نبوده است. امروزه به جای پرداختن به اصل قضیه به ظواهر می‌پردازند، اشتباه کسانی که به عنوان ناظر آگاه خود را می‌بینند این است که تنها به متن می‌نگرند و به شکل نغمه ها و الحان عامیانه ای که استفاده می شود توجه نمی‌کنند و این بدترین جریانی است که راه افتاده است.

این پژوهشگر سرشناس ادامه داد:

امروز خیلی راحت ترانه‌ای که از رسانه پخش شده یا در بین مردم رواج پیدا کرده و اثر یک خواننده که پرمخاطب شده است روی همان ملودی نوحه می سازند در حالیکه ابراهیم موصلی زمانیکه در حال مرگ بود به فرزندش گفت نوحه را روی ترانه و ترانه را روی نوحه سوار نکن زیرا که در قدم اول باعث خنده فاسقین می‌شوی. همین الان روی ترانه خواننده معروفی مانند سالار عقیلی نوحه سوار کنیم فردی که آشناست متوجه می‌شود. در نوحه گری آن نغمه‌ای که ایجاد می‌شود باید مختص حس آن آدمی که می‌خواهد ارتباط برقرار کند باشد والا این کار را بچه‌های مدرسه‌ای هم می‌توانند انجام دهند.

ملودی موسیقی آیینی امروزه فراموش شده است

او به این پرسش که ملودی‌های موسیقی آیینی چه ویژگی باید داشته باشد که امروزه به فراموشی سپرده است، پاسخ داد:

ملودی‌هایی نوحه باید کوتاه و تاثیرگذار باشد، همچنین متن آن سنگینی، فخر و بیان کننده زبان حال و سیره و صفت آن قهرمان مذهبی باشد. لحن و شیوه انتخابی هم به لحاظ نغمه و ملودی باید فاخر بودن را تقویت کند نه آنکه هر چه ریتمیک تر گیراتر، اتفاقا نوحه هایی که در ذهن نسل ما مانده است مانند 12 ضرب سنگین که آذری ها انجام می دهند یا هفت ضرب که یزدی هنوز اجرا می کنند. این نوحه های سنگین را ما الان از دست داده ایم و کم داریم و به جای آن گویی هرچه ریتمیک تر باشد بهتر است.

جاوید در پاسخ به این پرسش که برخی مدعی هستند تغییرات اتفاق افتاده در ملودی موسیقی آیینی به منظور تغییر سلیقه نسل جوان است، گفت:

اشتباه است بایستی تولیدکننده نوحه، به شکلی از دل خودش مایه بگذارد و بدون تقلید اثری را تولید کند به گونه ای که مخاطبان را جذب کند. مگر حاج صادق آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟ او اولین کاری کرد به نغمه های بومی رو آورد مخصوصا آنچه در سینه زنی بوشهری وجود داشت و با شناختی که از دستگاه های موسیقی داشت نغمه را از دل خود می ساخت و می‌سرود اما متاسفانه نسل الان که مدعی هم هست چه می‌کنند و چه آثاری تولید می‌کنند؟

منبع: خبرآنلاین

 

(Visited 12 times, 1 visits today)

نوشته‌های مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *