کارهای نامتعارف را دوست داریم/ کنسرت موسیقی کلاسیک مخاطب ندارد

کارهای نامتعارف را دوست داریم/ کنسرت موسیقی کلاسیک مخاطب ندارد

روزى روزگارى نه‌چندان دور، دو تن از فارغ‌التحصیلان موسیقى به پیشنهاد یکى از دوستانشان تصمیم گرفتند تا کوارتت زهى تشکیل دهند. کارى که اندکى غیرممکن می‌نمود، اما آن‌ها به دنبال رؤیاهای خود رفتند و شد آنچه باید. براى گروه هم نام شهرزاد را برگزیدند، بانویى که به سحرِ قصه و افسانه، ماند و ماند تا پادشاه جفاکار را به انسان تبدیل کند! حال آنسامبل کوارتت شهرزاد هم به جادوى ساز قصه‌های خود را می‌نوازد. به بهانه کنسرت اخیرشان در سوئد با تینا جامه‌گرمى نوازنده ویولن، نگار نوراد نوازنده ویولن‌سل و یگانه حسینى‌نیا نوازنده ویولن سه تن از اعضاى گروه به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

فکر تشکیل کوارتت شهرزاد از کجا آمد؟

نگار نوراد: ما از قبل خیلی جاها باهم ساز زده بودیم، به‌خصوص من و تینا جامه‌گرمی که در هنرستان همکلاس بودیم. ایده اینکه چهار دختر با هم یک کوارتت تشکیل بدهیم را آقای کاوه کاتب به ما پیشنهاد کرد. آقای کاتب و شرکت آوای باربد پیشنهاد کرد که برای همچین آنسامبلی یک آلبوم جمع‌آوری شود.

تینا جامه‌گرمی: این آلبوم را به آقای شهرداد روحانی پیشنهاد دادند و از ایشان خواهش کردند که برای ما چهار نفر یک آلبوم بنویسند. این اتفاق 6-7 سال پیش افتاد. ما چهار خانمی که فارغ‌التحصیل هنرستان بودیم کوارتت شهرزاد را شکل دادیم و آقای روحانی برای ما برخی از آثار قدیمی ایرانی را تنظیم کردند و 12 قطعه جدید هم نوشتند و ما آن قطعات را ضبط کردیم، منتها متأسفانه آن آلبوم بعد از 5 سال منتشر شد. ما همان موقع آلبوم “به زمین و آفتاب” را برای آقای سعید شریفیان ضبط کردیم. این دو آلبوم که آن زمان ضبط کردیم آنسامبل بودند، یعنی چهارنفری در استودیو نشستیم و قطعات را از اول تا آخر ضبط کردیم.

چهار عضو اولیه گروه چه کسانی بودند؟

تینا جامه‌گرمی: من، نگار نوراد، پریسا پیرزاده و آتنا زنگنه.

اسم شهرزاد را چه کسی برای کوارتت زهی شما انتخاب کرد؟

تینا جامه‌گرمی: اسم را آقای کاوه کاتب پیشنهاد کرد و دلیلش هم این بود که ما چهار خانم بودیم و انگار روایت‌گر قصه‌های مختلفی هم بودیم و از آثار آهنگسازان ایرانی هم بیشتر اجرا می‌کردیم. آثار کلاسیک هم اجرا می‌کردیم اما بخش مهمی از فعالیت‌هایمان اجرای آثار آهنگسازان ایرانی است.

تصوری که از بیرون نسبت به سازهای زهی وجود دارد این است که احساس می‌شود سازهای زهی شاید کامل نباشند و باید یک ساز دیگری هم در کنارشان باشد. چطور تصمیم گرفتید که گروه شما کاملاً یک گروه سازهای زهی باشد؟

نگار نوراد: کار ما در اصل کلاسیک است و کوارتت زهی هم فرم استاندارد و مهمی در موسیقی کلاسیک است. اگر توجه کنید در همه جای دنیا کوارتت‌های زهی خیلی معروفی وجود دارند که سالیان سال است دارند کار می‌کنند. اتفاقاً سازهای زهی در قالب کوارتت خیلی کامل هستند. من فکر می‌کنم هر نوازنده زهی دوست دارد در کوارتت ساز بزند چون هم صدادهی خوب و هم رپرتوار خیلی غنی‌ای دارد. آدم با ساز زدن در کوارتت زهی خیلی چیزها را یاد می‌گیرد.

حتی برای شنونده هم همین‌طوری است؟

تینا جامه‌گرمی: فکر می‌کنم برای شنونده هم جذاب است، به همین خاطر است که همیشه کوارتت‌ها بوده‌اند و فعالیت کرده‌اند.

اشاره کردید که پیشنهاد شکل‌گیری کوارتت شهرزاد را کاوه کاتب مطرح کرد. شما (خانم نوراد و خانم جامه‌گرمی) قبلاً هم کنسرت‌های مختلفی گذاشته‌ بودید و من یکی دو تا از اجراهایتان را دیده بودم. آیا حضور دو نوازنده دیگر (پریسا پیرزاده و آتنا زنگنه) هم پیشنهاد کاوه کتاب بود؟

تینا جامه‌گرمی: من و نگار نوراد 25 سال است که با هم همکلاسی، هم‌دانشگاهی، همکار و دوست هستیم. هرکدام ما در کوارتت‌های مختلف نوازندگی کرده بودیم اما همکاری‌ای که بینمان شکل گرفت بیشتر بر مبنای دوستی‌مان بود. ما با گلاره که پیانو می‌زد و علیرضا عدالت که آکاردئون می‌نواخت هم یک آنسامبل داشتیم و براساس دوستی‌مان دورهم می‌نشستیم و ساز می‌زدیم. من و نگار یک کوارتتی در تالار رودکی اجرا کردیم که من، نگار نوراد، کاوه تسعیری و زنده‌یاد امیرحسین ملک ساز می‌زدیم. ایده کاوه کتاب و شرکت آوای باربد این بود که بهتر است هر چهار نفرتان خانم باشید و به همین خاطر ما از دو نوازنده خانم دیگر دعوت کردیم تا کنارمان باشند.

نگار نوراد: در واقع پایه اصلی کوارتت شهرزاد دوستی من و تینا جامه‌گرمی است. ما به خاطر اینکه باهم ساز بزنیم کوارتت شهرزاد را شکل دادیم، نه اینکه یک کوارتتی شکل گرفته باشد و بعد ما همدیگر را انتخاب کرده باشیم.

خانم‌ها پیرزاده و زنگنه که برای کوارتت شهرزاد به سراغشان رفتید، بلافاصله آمدند یا خیر؟

تینا جامه‌گرمی: وقتی پیشنهاد را مطرح کردیم آمدند.

نگار نوراد: هم ما آن‌ها را و هم آن‌ها ما را می‌شناختند و یک موقع باهم همکار بودیم.

به نظر می‌آید تشکیل یک گروه موسیقی کلاسیک و انتخاب نوازندگان این گروه به نسبت تشکیل یک گروه راک یا موسیقی ایرانی سخت‌تر باشد، به‌خصوص اینکه تعداد کنسرت‌های موسیقی کلاسیک در طول سال به نسبت تعداد کنسرت‌های پاپ، راک و سنتی به‌مراتب کمتر است. به همین خاطر پرسیدم که آیا گروه به‌راحتی تشکیل شد و دو نوازنده دیگر هم پیشنهاد شما را به‌راحتی قبول کردند یا خیر؟

نگار نوراد: بله خدا را شکر.

تینا جامه‌گرمی: ما وقتی تصمیم گرفتیم کوارتت شهرزاد را تشکیل بدهیم، اسم این گروه برای‌مان مهم شد و این را به‌عنوان هدف در نظر گرفتیم که کوارتت شهرزاد مثل خیلی از کوارتت‌های معروف دنیا قدمت چندساله داشته باشد. ارکستر زهی “پارسیان” یکی از بهترین ارکسترهای زهی در ایران بود که 10-11 سال بقا داشت. این ارکستر یک بیس اولیه داشت که همیشه در گروه باقی ماندند و نوازندگان زیادی هم به این گروه آمدند و رفتند ولی ارکستر همچنان به اسم “پارسیان” معروف ماند. ما این تفکر را در کوارتت شهرزاد هم داریم. من خودم تا روزی که فکر کنم می‌توانم کمک کنم در کنار گروه می‌مانم اما اگر روزی احساس کنم که نوازندگی‌ام افت کرده است یا سنم بالا رفته و یا هر چیز دیگری، ترجیح می‌دهم نوازنده دیگری به جای من بیاید تا شهرزاد باقدرت ادامه بدهد. این اتفاق خیلی جاها افتاد. در خیلی کنسرت‌ها مثل کنسرت-نمایش “سی” برای‌ هیچ‌کداممان مهم نبود که اسم‌ تک‌تکمان باشد بلکه برایمان بیشتر این اهمیت داشت که کوارتت شهرزاد معرفی شود.

برای گروه شما کوارتتی هم به اسم شهرزاد نوشته شده است؟

تینا جامه‌گرمی: به اسم شهرزاد خیر. البته آلبومی که آقای روحانی برای گروه ما ساختند اسمش شهرزاد است. ما شاید حتی به قطعه معروف کورساکف بانام شهرزاد هم‌فکر کرده‌ایم.

قطعه شهرزاد کورساکف را در گروه‌ خودتان هم نواخته‌اید؟

تینا جامه‌گرمی: این قطعه تنظیمی برای کوارتت ندارد و نیاز به یک ارکستراسیون عظیم دارد. ما آن را همراه با ارکستر سمفونیک تهران نواخته‌ایم.

اعضای گروهتان از چه زمانی و چگونه عوض شدند؟

تینا جامه‌گرمی: زمانی پریسا پیرزاده و آتنا زنگنه باهم کار می‌کردند و از یک‌زمانی پریسا به دلایل شخصی نمی‌خواست با ما ادامه بدهد. بعد از ضبط آلبوم آقای روحانی و یکی دو کنسرتی که اجرا کردیم، پریسا پیرزاده گفت به دلایل شخصی دیگر نمی‌خواهد با ما همکاری کند که ما هم خیلی احترام گذاشتیم و پذیرفتیم. آتنا زنگنه هم داشت به آمریکا می‌رفت و منتظر گرین‌کارتش بود. البته قصد نداشت برای همیشه برود بلکه مثلاً شش ماه می‌رفت و شش ماه می‌آمد ولی ما یک کوارتت بودیم و گروه باید به‌طور پیوسته به کارش ادامه می‌داد. بنابراین شرایط زندگی آتنا زنگنه تغییر کرد و ما نتوانستیم به همکاری با او ادامه بدهیم. بعد از مهاجرت آتنا زنگنه ما تا یک مدتی از خانم سانوا عندلیبی به‌عنوان نوازنده مهمان استفاده کردیم و بعد که دیگر قطعی شد آتنا نمی‌تواند با ما ادامه بدهد، نیلوفر سهی به جای آتنا به گروه اضافه شد. البته ما یک کنسرت هم برگزار کردیم که دو نوازنده آقا ما ساز زدند. یک مدتی هم من و نگار نوراد دوئت می‌زدیم. به همین خاطر ما فکر کردیم که اسم کوارتت شهرزاد را به آنسامبل شهرزاد تغییر بدهیم که گاهی بتواند دوئت یا تریو هم باشد. ما در یک کنسرتی کوئینتت زدیم که آقای امین عطایی و آقای هادی اسماعیلی در کنار ما ساز زدند و بعد دوباره به کوارتت برگشتیم که خانم یگانه حسینی‌نیا و خانم نیلوفر سهی به ما اضافه شدند. الآن حدوداً دو سال است که ما با این ترکیب ساز می‌زنیم.

کنسرتی که به‌تازگی با خانم مژگان شجریان در سوئد برگزار کردید به پیشنهاد ایشان اتفاق افتاد یا شما؟

تینا جامه‌گرمی: الآن حدود دو سال است که مؤسسه فرهنگی هنری بارانا با کوارتت شهرزاد قرارداد بسته است و در اصل آن‌ها ایجنت شهرزاد هستند. تمام کنسرت‌های کوارتت شهرزاد زیر نظر مجموعه بارانا انجام می‌شود و تا الآن هم خیلی به ما لطف داشته‌اند و حمایتمان کرده‌اند. سی‌دی “سوی دیگر” را هم موسسه بارانا دارد منتشر می‌کند و ما و آهنگساز اثر برای آن هیچ هزینه‌ای نکرده‌ایم. ضبط و انتشار آلبوم با موسسه بارانا است. کنسرتی که ما اخیراً باخانم شجریان برگزار کردیم به پیشنهاد تهمورس پورناظری اتفاق افتاد. فستیوالی در سوئد به اسم “زنان شرق” وجود داشت که ایشان در جریان بودند و مدیریت هنری پروژه را انجام دادند. ما آنجا سه شب اجرا داشتیم که دو شب به پیشنهاد آقای پورناظری با خانم شجریان روی صحنه رفتیم و یک‌شب هم کوارتت شهرزاد به‌صورت مستقل اجرا داشت. اجرای مستقلمان در سالنی بود که هفته بعدش قرار بود مراسم اهدای جایزه نوبل در آن برگزار شود. باخانم شجریان هم در دو سالن خیلی خوب در شهرهای گوتنبرگ و استکهلم اجرا داشتیم. اتفاق جالبی که آنجا برایمان اتفاق افتاد این بود که یک خواننده خیلی معروف سوری با نام خانم لنا شمامیان از اجرای ما خوشش‌ آمد و دعوت کرد که ما در کنسرت آن‌ها دو قطعه با ایشان اجرا کنیم. ما این پیشنهاد را قبول کردیم و رفتیم در کنسرت آن‌ها یک قطعه خودمان زدیم و دو قطعه هم با ارکستر آن‌ها نواختیم.

همکاری باخانم مژگان شجریان چطور بود؟

تینا جامه‌گرمی: خیلی لذت‌بخش بود. همه ما با آقای همایون شجریان کار کرده‌ایم و خیلی تجربه خوبی است. همکاری با خانم مژگان شجریان هم خیلی تجربه خوبی بود و امیدوارم بتوانیم دوباره با هم کار کنیم.

تنظیم‌ موسیقی این کنسرت توسط چه کسی انجام شد؟

تینا جامه‌گرمی: تنظیم‌ها را تهمورس پورناظری، آرش هژیرآزاد، امیرمحمد نظر و رضا صادقی انجام دادند.

بعضی از قطعات کنسرت آوازی بود؟

تینا جامه‌گرمی: اکثر قطعات خواننده داشتند. یا خواننده و کوارتت بود، یا خواننده و کوارتت و پیانو و یا خواننده و کوارتت و سنتور. ما نوازنده سنتور و پیانو هم داشتیم.

فستیوال “زنان شرق” یک فستیوال رقابتی است؟

نگار نوراد: خیر. یک فستیوالی است که هر سال در سوئد برگزار می‌شود و خانم‌هایی که در کشورهای شرقی موسیقی کار می‌کنند به آن دعوت می‌شوند.

در سال‌های گذشته گروه‌های دیگر هم در این فستیوال شرکت کرده بودند؟

تینا جامه‌گرمی: فکر می‌کنم پارسال هم خانم ساره اقلیمی و دنیا کمالی با گروه آقای پورناظری آنجا اجرا داشتند.

استقبال از اجرای‌تان چطور بود؟

تینا جامه‌گرمی: خیلی خوب بود.

استقبال بیشتر از طرف ایرانی‌ها بود یا سوئدی‌ها؟

نگار نوراد: هر دو. من فکر می‌کنم در استکهلم تعداد سوئدی‌ها بیشتر باشد.

تینا جامه‌گرمی: معمولاً کنسرت‌ها همه خواننده‌محور است ولی ما فیدبکی که از کنسرت در سوئد گرفتیم این بود که خیلی‌ها می‌گفتند کاش آن چهار نفر باز هم اجرا می‌کردند.

ممکن است یک روزی کوارتت شهرزاد کار آوازی هم بکند و یک نفر را به‌عنوان خواننده دعوت کنید تا بخواند؟

نگار نوراد: بله. کنسرت مژگان شجریان هم ایده‌اش این‌طور نبود که مژگان شجریان کنسرت دارد و ما بیاییم این نوازنده‌ها را بهش اضافه کنیم. یعنی این دو ایده با هم شکل گرفت و منجر به آن کنسرت شد.

فکر می‌کنید آن کنسرت در ایران هم قابل اجراست؟

نگار نوراد: برای بانوان می‌شود اجرایش کرد اما فکر می‌کنم خانم شجریان تمایلی به انجام این کار ندارند.

چرا خود کوارتت شهرزاد کنسرت مستقل برگزار نمی‌کند؟

نگار نوراد: ما اوایل یک مقدار سیاست‌مان بیشتر روی اجرای آثار آهنگسازان ایرانی بود و یک آهنگساز ممکن است در کنار یک کوارتت، یک دوئت یا یک تریو هم نوشته باشد و این باعث می‌شد ما اجراهای دوئت و تریو هم داشته باشیم. بعد از آن شروع به ضبط آلبوم کردیم و در پروژه‌های مختلف هم حضور داشتیم و دیگر کمتر فرصتش پیش آمد که خودمان کنسرت مستقل برگزار کنیم. این فرصت بالاخره به دست آمده است و ما 8 بهمن در تالار رودکی کنسرت مستقل داریم.

این اولین کنسرت مستقل کوارتت شهرزاد است؟

نگار نوراد: به تقریباً.

این کنسرت در قالب یک برگزار می‌شود؟

تینا جامه‌گرمی: خیر. ربطی به جشنواره ندارد. ما قبل از آن 22 دی‌ماه نیز در فرهنگسرای نیاوران در قالب جشنواره موسیقی نواحی کنسرت داریم که آنجا آثار هوشیار خیام را اجرا می‌کنیم. بخشی از قطعات همان قطعاتی است که در آلبوم جدیدمان ضبط کرده‌ایم و بخشی دیگر هم شاید یک تلفیقی از موسیقی‌های هوشیار خیام با موسیقی نواحی باشد.

در کنسرت 8 بهمن چه قطعاتی را اجرا می‌کنید؟

تینا جامه‌گرمی: در بخش اول برنامه‌ من، خانم نوراد و خانم حسینی‌نیا تریو می‌زنیم. از وقتی نیلوفر سهی به آمریکا رفت ما شروع کردیم به تریو زدن. به همین خاطر یک رپرتواری آماده کرده‌ایم که در بخش اول برنامه‌ تریو می‌زنیم و در بخش دوم برنامه خانم لعیا اعتمادی به ما اضافه می‌شوند و با هم اجرا می‌کنیم. قطعاتی که اجرا می‌کنیم همه قطعات کلاسیک هستند.

نگار نوراد: سعی کردیم از دوره‌های مختلف آثار آهنگسازانی نظیر باخ، الکساندر برودین و آنتونین دورژاک را انتخاب کنیم و در نیمه دوم کنسرت موسیقی معاصر اجرا خواهیم کرد. رپرتوار بخش دوم هنوز مشخص نیست.

چرا سالن رودکی را برای اجرا انتخاب کردید؟ نمی‌توانستید در سالن بزرگتری روی صحنه بروید؟

تینا جامه‌گرمی: آکوستیک سالن رودکی خیلی خوب است. البته ما دعوت شدیم. ما اگر خودمان بخواهیم سالن بگیریم خیلی باید بدو بدو کنیم. من به شخصه حوصله این کارها را ندارم. ما را به اجرا در تالار رودکی دعوت کردند و ما هم گفتم چرا که نه.

آیا یکی از دلایلی که گروه‌های کلاسیک یک مقدار از برگزاری کنسرت حذر می‌کنند این نیست که هزینه اجرای سالن‌ها گران است؟

تینا جامه‌گرمی: من دنبالش نرفته‌ام ولی آنطور که شنیده‌ام هزینه اجاره سالن‌ها خیلی گران شده است.

نگار نوراد: پارسال اجاره سالن رودکی برای هر کنسرت سه و نیم میلیون تومان بود.

آیا بلیت‌فروشی کنسرت 8 بهمن می‌تواند هزینه‌های شما را تقبل کند؟

تینا جامه‌گرمی: ما با کسی که ما را دعوت کرده است قرارداد بسته‌ایم اما اگر ما بخواهیم خودمان یک کنسرت بگذاریم، فکر نمی‌کنم بلیت‌فروشی هزینه‌ها را کاور کند.

نگار نوراد: من هم فکر نمی‌کنم این‌طور باشد. به طور مثال کسی که کنسرت رسیتال می‌گذارد، واقعاً به جنبه مالی‌اش فکر نمی‌کند و فقط چون آن کار را دوست دارد کنسرت می‌گذارد.

کنسرت‌های قبلی که شما گذاشتید برای‌تان نفع مالی داشت؟

تینا جامه‌گرمی: ما هیچ دستمزدی نگرفتیم. درآمد ما از تمام کنسرت‌هایی که در سالن رودکی گذاشتیم فقط در این حد بود که هزینه سالن و تبلیغات در بیاید. بابت کنسرت‌ها هیچ موقع پولی برای خودمان نماند.

نگار نوراد: این اصلاً یک اصل است. هر کسی کنسرت کلاسیک می‌گذارد فقط خرج سالن و تبلیغات را در می‌آورد.

آیا این اصل، اصل غلطی نیست؟!

تینا جامه‌گرمی: آخر کنسرت موسیقی کلاسیک مخاطب ندارد.

ولی ما می‌بینیم که همیشه تالار وحدت برای کنسرت‌های ارکستر سمفونیک تهران پر می‌شود.

تینا جامه‌گرمی: به خاطر حضور آقای شهرداد روحانی است. ما آنقدر معروف نیستیم.

به خاطر اسم شهرداد روحانی است یا ارکستر سمفونیک تهران؟

تینا جامه‌گرمی: به خاطر هر دوتایش است.

کنسرت‌های ارکستر سمفونیک تهران با رهبرهای دیگر هم همیشه پر شده است؟

تینا جامه‌گرمی: نه لزوماً. قبلاً اتفاق افتاده که برای کنسرت‌های ارکستر سمفونیک تهران نصف سالن پر شده است. ما حتی برای اجراهای ارکستر فیلارمونیک تهران به رهبری آرش گوران که یکی از بهترین ارکسترهای کشور است هم همیشه دغدغه پر کردن سالن را داریم. ارکستر فیلارمونیک تهران یک ارکستر خصوصی با تمرین‌ها، نوازنده‌ها و موسیقی‌های خوب است ولی هیچ‌وقت سالنش به راحتی پر نمی‌شود.

تفاوت ارکستر فیلارمونیک و ارکستر سمفونیک در چیست؟

نگار نوراد: ارکستر فیلارمونیک ارکستری است که توسط دوستداران موسیقی تأمین می‌شود. اصلاً فیلارمونیک یعنی دوستداران موسیقی. معمولاً یک ان‌جی‌او یا یک عده آدم مثل پزشکان که علاقه دارند حمایت کنند می‌آیند حمایت می‌کنند ولی ارکستر سمفونیک حمایت دولتی دارد.

تینا جامه‌گرمی: ما سال‌های 79-80 انجمن فیلارمونیک داشتیم. آن موقع ارکستر فیلارمونیک را آقای شریف لطفی درست کردند. یک انجمنی داشتیم و یک آقایی هم از ارکستر حمایت می‌کردند.

در خارج از کشور معمولاً شرکت‌های تجاری و حتی نفتی بزرگ روی ارکسترهای سمفونیک و فیلارمونیک سرمایه‌گذاری می‌کنند. در ایران تا به حال همچین تجربه‌ای را داشته‌ایم؟

تینا جامه‌گرمی: خیلی کم. در ایران شرکت‌ها بیشتر تمایل‌شان این است که از کنسرت‌های پاپ حمایت کنند چون می‌دانند برگشت مالی‌اش بیشتر است. کمتر پیش آمده که بخواهند روی موسیقی کلاسیک سرمایه‌گذاری کنند چون یا آن را نمی‌شناسند و یا فکر می‌کنند مخاطب ندارد.

آیا تالار وحدت یا تالار رودکی حاضر می‌شوند که بابت کنسرت‌هایی که برگزار می‌کنید به شما تخفیف بدهد؟

یگانه حسینی‌نیا: چندی پیش فستیوال موسیقی تجربه یک سری موزیسین خوب را جمع کرد و از سالن‌ها تخفیف گرفتند که گروه‌ها بتوانند اجرا کنند. من چون با آنها خیلی دوست هستم می‌دانم که آنها هیچ سودی از این رویداد به دست نمی‌آورند و کارشان واقعاً خیرخواهانه است. هر کاری که می‌کنند فقط به خاطر این است که موزیسین ایرانی و موسیقی‌های خوب را بالا بکشند. خودشان هم می‌گفتند که ما نمی‌دانیم تا کِی می‌توانیم ادامه بدهیم. واقعاً خیلی دردناک است.

بنابراین هیچ بخش دولتی نمی‌آید از شما هیچ حمایت کند؟

نگار نوراد: خیر. موقعی شهرداری ارکستر شهر را راه‌اندازی کرد ولی ما دیدیم که آن ارکستر هم مثل خیلی دیگر از ارکسترها و برنامه‌هایی که استارت می‌خورد، خیلی زود به کارش خاتمه داد. در ایران نمی‌شود روی این اتفاقات حساب کرد.

برای تئاتر “بینوایان” از گروه کوارتت شهرزاد دعوت شد یا به صورت انفرادی از شما دعوت کردند؟

تینا جامه‌گرمی: به صورت انفرادی. ما از ابتدا در جریان این پروژه بودیم. آقای بردیا کیارس تابستان به ما گفتند که همچین پروژه‌ای قرار است اجرا شود و ما نشستیم با هم نوازنده‌ها را نوشتیم و پروژه شکل گرفت.

نوازنده‌های موزیکال “بینوایان” بر اساس توانایی‌ها انتخاب شدند یا هزینه دستمزد نوازنده‌ها را هم در معیارهای انتخاب نوازندگان لحاظ کردید؟

تینا جامه‌گرمی: ما در مورد دستمزدها نظر نمی‌دهیم. دستمزد نوازنده‌های ارکسترها مشخص است و هر صندلی یک ارزشی دارد. رهبر ارکستر دستمزدش جدا است. در ارکستر دایره اول نوازنده‌ها که می‌نشینند در اصل شف‌های ارکستر هستند. نفر اول کنسرت‌مایستر است که باید از همه دستمزدش بیشتر باشد. نفر کناری‌اش دستیار کنسرت‌مایستر است. در کنار آن هم نفر اول ویولن دوم، مایستر ویولن دوم و دستیار مایستر ویولن دوم حضور دارند. در کنار آنها هم مایستر ویولن آلتو و ویولن‌سل قرار می‌گیرند. معمولاً حقوق این افراد متفاوت از حقوق سایر نوازندگان ارکستر است. در مورد نوازندگان نمایش “بینوایان” ما پیشنهادهای خودمان را دادیم و یک ترکیبی از بچه‌ها را چیدیم ولی صد درصد آقای کیارس نوازندگان را بر اساس توانایی‌ آنها انتخاب کردند.

آیا نوازندگانی مثل آقای کامکار که چند سال پیش از ارکستر سمفونیک تهران قهر کردند و رفتند، به ارکستر برگشتند یا هنوز هم به قهر خودشان ادامه می‌دهند؟

تینا جامه‌گرمی: الآن آقای کامکار همراه ارکستر هستند. همان موقع خیلی زود برگشتند. موزیسین‌ها دل‌شان نازک است. زود دل‌شان می‌شکند اما زود هم می‌بخشند.

دوره‌ای که شما وارد هنرستان موسیقی شدید، مدیر هنرستان موسیقی پسران آقای علیزاده و مدیر هنرستان موسیقی دختران آقای فشارکی بود. اینکه می‌گویند آن دوره، دوره طلایی هنرستان موسیقی پسران و دختران بوده است حقیقت دارد؟

تینا جامه‌گرمی: اکثر موزیسین‌هایی که الآن دارند کار می‌کنند متعلق به آن دوره هستند.

نگار نوراد: آن دوره بازدهی خوبی داشته است.

آیا این به خاطر سیاست‌های آقای علیزاده و خانم فشارکی بوده است یا به طور اتفاقی استادهایی که در آن دوره تدریس می‌کردند استادهای خوبی بودند؟

نگار نوراد: استادهایمان واقعاً خوب بودند. شاید ما آن موقع خودمان بچه بودیم و داشتیم تحصیل می‌کردیم و خیلی نفهمیدم که سیاست‌ها چه تأثیری در هنرستان داشته است. به نظر من یکی از سیاست‌های غلط هنرستان موسیقی در سال‌های اخیر این است که ورودی‌های زیادی می‌گیرد. البته متقاضی هم خیلی زیاد شده است ولی باید یک مقدار الک‌ شده‌تر ورودی بگیرند.

اگر بخواهید از استادهای خوب آن موقع که خیلی روش شما تأثیر گذاشتند نام ببرید از چه کسانی نام می‌برید؟

تینا جامه‌گرمی: در هنرستان همه استادها روی ما تأثیر گذاشتند. از آقای سیاوش ظهیرالدینی گرفته تا آقای دلشب و خانم توفیق که استاد سلفژ و استاد تئوری موسیقی بودند. من تئوری موسیقی که سال 73 در مقطع اول راهنمایی یاد گرفتم الآن عیناً حفظ هستم. آقای شریف لطفی استاد سلفژ ما در دوره دبیرستان شدند که از ایشان هم خیلی گرفتم. معلم ساز من هم آقای ابراهیم لطفی شدند و از ایشان هم بسیار آموختم. آقای فریدون ناصری به ما هارمونی درس می‌دادند. زنده‌یاد رشیدی هم به ما ردیف ایرانی را تدریس می‌کردند. آقای محسن الهامیان هم معلم هارمونی ما بودند.

خانم نوراد معلم‌های شما چه کسانی بودند؟

نگار نوراد: در هنرستان آقای داوود جعفری و در دانشگاه آقای قربانی معلم ساز من بودند که هر دو خیلی معلم‌های خوبی بودند. آقای قربانی هنوز هم هستند و نوازندگی و تدریس می‌کنند. ایشان شاگردهای خیلی خوبی تربیت کردند.

شما جزو نوازندگانی هستید که خودتان به صورت خصوصی یا در آموزشگاه‌ها تدریس می‌کنید و دوره‌های خیلی سختی هم گذرانده‌اید تا به اینجا رسانده‌اید. به هر حال یک دوره‌هایی اجازه نواختن نداشتید و بعد اجازه نواختن پیدا کردید و توانستید به ارکستر سمفونیک و ارکستر فیلارمونیک راه پیدا کنید و الآن در خارج از ایران هم اجرا می‌کنید. با توجه به تجربه‌ای که در زمینه کار حرفه‌ای و تدریس موسیقی دارید، توصیه‌تان به نوجوانان و جوانانی که به سراغ‌تان می‌آیند چیست؟ به‌شان می‌گویید که با سختی‌ها مبارزه کنند و بمانند تا نوازنده خوبی شوند یا در همان ابتدای راه می‌گویید آینده آنچنانی در انتظارتان نیست و خودتان باید انتخاب کنید که بمانید یا بروید؟

تینا جامه‌گرمی: سؤال سختی است. برای من هر دوتایش پیش آمده است. مثلاً در هنرستان یک دختری بود که ویولن‌سل می‌زد و داشت دیپلم می‌گرفت و من ایده‌ام این بود این دختر از اینجا برود. احساس کردم اگر به خارج برود و تحصیلاتش را ادامه بدهد می‌تواند سولیست بزرگی شود. اما خیلی مواقع ایده خودم این است که باید بمانیم و اینجا کار کنیم و اینجا را درست کنیم. برای خود من لذت ماندن بیشتر است اما این اتفاق هم پیش آمده که به کسی بگویم به نظرم باید بروی.

نگار نوراد: توصیه من شاگردم بستگی به استعداد و توانایی‌های خودش دارد. من شاگردانی داشته‌ام که استعدادشان خیلی خوب بوده و تشویق‌شان کرده‌ام و حتی رفته‌اند کنکور موسیقی هم داده‌اند و موفق هم شده‌اند، اما متأسفانه نزدیک به 70-80 درصد به آنجایی که باید برسند، نمی‌رسند. موسیقی را فقط برای دلخوشی خودشان می‌زنند و خودشان هم این را می‌دانند و می‌گویند موسیقی را برای دل خودمان می‌زنیم. من فقط می‌توانم یک استاد صبور و دلسوز باشم که به‌شان کمک کنم این حس خوب را تجربه کنند.

یگانه حسینی‌نیا: اولین پیشنهاد من برای کسی که می‌خواهد ساز ویولن را شروع کند این است که باید خیلی صبور باشد و خیلی سخت‌کوش. بدون این دو ویژگی اصلاً نمی‌شود سراغ این ساز رفت. صبوری و تلاش هم واقعاً مهم است. من همیشه به بچه‌های هنرستان می‌گویم اگر از بسیاری از لذت‌های کوچک‌تان بگذرید، می‌توانید به لذت‌های بزرگتر برسید. اما در مورد اینکه یک نوازنده بماند یا برود به نظرم این خیلی مسئله شخصی‌ای است. من هیچ‌وقت نمی‌توانم به کسی بگویم برود یا نرود. خودم هم هیچ‌وقت دلم نخواسته مهاجرت کنم. سفر را دوست دارم و خیلی سفر می‌روم اما هیچ‌وقت به مهاجرت فکر نکرده‌ام. موقعی که دیپلم گرفتم این موقعیت برایم پیش آمد که بروم اما من آدمش نیستم که بخواهم بروم و به کسی هم توصیه نمی‌کنم که برود یا نرود.

فکر می‌کنید کوارتت شهرزاد به کجا می‌رسد؟ آیا اصلاً برای خودتان هدف‌گذاری کرده‌اید؟

نگار نوراد: هدفمان این است که واقعاً بماند، حتی اگر در آینده ما نباشیم و بچه‌های جوان‌تر بیایند و ادامه بدهند. دوست داریم اسم کوارتت شهرزاد بماند.

منبع: هنرآنلاین

(Visited 15 times, 1 visits today)

نوشته‌های مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *